Đền Lăng Sương, xã Trung Nghĩa – Thanh Thuỷ – Phú Thọ và huyền tích về Tản Viên Sơn Thánh



Theo ghi chép trong cuốn ngọc phả do quan Đô đốc, tiến sĩ Nguyễn Hữu Công, cùng với các ông Nguyễn Công Chính và Nguyễn Minh Khai lập tại động Lăng Sương ngày 15/11, niên hiệu Thuận Thiên thứ 3 triều đại vua Lý Thái Tổ tức năm 1011: Vào thời Vua Hùng thứ 18, Động Lăng Sương thuộc huyện Thanh Xuyên, phủ Gia Hưng, xứ Sơn Tây, đạo Hưng Hóa (nay là xã Trung Nghĩa, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ) là vùng địa linh. Nơi đây có Rồng Vàng hiện mình phun châu, nhả ngọc. Nơi đây có bà Thái Vĩ (tên húy là Đinh thị Đen) kết duyên cùng trưởng ông (tên húy là Nguyễn Cao Hành), sinh thời luôn dốc lòng làm việc phúc, tu nhân tích đức. Vào buổi sáng trung tuần tháng Giêng năm Đinh Tỵ, bà Thái Vĩ sinh ra người con trai dáng mạo khôi ngô, tuấn tú khác thường, đặt tên là Nguyễn Tuấn.
Năm lên 6 tuổi, cha mất, Nguyễn Tuấn lớn lên trong sự dưỡng dục của mẹ và người mẹ nuôi (thường gọi là bà lão núi Ma Thị Cao Sơn thần nữ). Khi trưởng thành, nhờ có công lao to lớn trong việc giúp dân, giúp nước, Nguyễn Tuấn đã trở thành biểu tượng của vị anh hùng trị thủy, chống giặc ngoại xâm, giúp đỡ dân lành, dạy dân khai sáng nghề trồng lúa nước. Được các triều đại phong kiến phong là Tản Viên Sơn Thánh, vị thần Thượng đẳng tối linh, Đệ nhất phúc thần, Nam Thiên Thánh Tổ, đứng đầu Tứ bất tử trời Nam trong tín ngưỡng cổ truyền của người Việt.
Di tích đền Lăng Sương được khởi dựng từ thời Thục An Dương Vương. Công trình là điểm nhấn tâm linh với nhiều nét độc đáo không nơi nào có được. Trong hàng trăm di tích thờ Tản viên Sơn Thánh của vùng trung du bắc bộ và cả nước ta, chỉ có Đền Lăng Sương là nơi duy nhất thờ cả đại gia đình của Người. Giá trị nổi bật của di tích đền Lăng Sương chính là sự gắn kết hài hoà giữa văn hoá vật thể và phi vật thể; giữa các phong tục tập quán với các lễ hội truyền thống của vùng đất Tổ; giữa các di tích lịch sử văn hóa, các di vật còn lưu lại nơi đây với các truyền thuyết từ ngàn xưa đã thấm đẫm vào đời sống tinh thần của mỗi người dân đất Việt;
Đến nay, đền Lăng Sương còn lưu giữ được nhiều tư liệu, hiện vật cổ minh chứng cho nguồn gốc xa xưa và bề dày lịch sử của ngôi đền như: ấn triện đồng cổ có khắc dòng chữ Hán “Gia Hưng từ, Lăng Sương tích, Đặng Vương động”, cuốn Ngọc phả dày 88 trang được soạn vào năm 1011, văn bia bằng đá khắc năm 1848, một số đạo sắc phong của các triều đại phong kiến, cùng nhiều di vật gắn với truyền thuyết về sự ra đời của Tản Viên Sơn Thánh.
Đền Lăng Sương còn phối thờ các vị thần, ngoài thờ Thánh Mẫu người sinh ra Đức Thánh Tản còn thờ hai vị tướng là Qúy Minh, Cao Sơn – người đã có công giúp Tản Viên đánh giặc, thờ Ngọc Hoa công chúa vợ Thánh Tản. Thờ thân phụ là Nguyễn Cao Hành; thờ dưỡng mẫu là Ma Thị Cao Sơn. Đây là ngôi đền duy nhất thờ gốc trong hệ thống các di tích thờ Đức Thánh Tản ở Việt Nam.
Đền Lăng Sương bao gồm nhiều công trình kiến trúc như: Nghi Môn, Miếu Hai Cô, giếng Thiên Thanh, nhà Bia, nhà Võng, hai tòa Tả Hữu Mạc, đền chính và lăng Thánh Mẫu
Với những giá trị lịch sử và văn hóa tâm linh sâu sắc, đền Lăng Sương đã được Bộ Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch công nhận là di tích Quốc Gia năm 2005. Di tích đền Lăng Sương đã được lập quy hoạch tổng thể, được tôn tạo và và xây dựng khang trang nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị của di tích.
Lễ hội đền Lăng Sương được tổ chức hai lần trong năm: ngày 25/10 âm lịch là ngày giỗ Mẫu, ngày 15 tháng giêng là ngày sinh Thánh Tản. Vào những ngày lễ hội, Lăng Sương đón hàng chục nghìn du khách về hành hương bái lễ, tri ân công đức của các bậc tiền nhân và cũng là dịp vui chơi, tìm hiểu các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc dân tộc như ném còn, đấu vật, đập niêu và nhiều những trò chơi dân gian khác…
Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch có Quyết định số 3325/QĐ-BVHTTDL ngày 4/9/2018 về công bố lễ hội Đền Lăng Sương xã Trung Nghĩa, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia cùng với 7 di sản văn hóa phi vật thể khác trên toàn quốc. Đây là niềm vinh dự, tự hào của người dân Thanh Thủy nói chung và xã Trung Nghĩa nói riêng, có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, phát huy giá trị lễ hội, thúc đẩy quá trình phát triển du lịch của huyện.
Du khách đến với Đền Hùng – kinh đô đầu tiên của dân tộc Việt Nam, đến với đền Mẫu Âu Cơ tại Hạ Hòa mà chưa đến đền Lăng Sương – nơi sinh ra Đức Thánh Tản, mẹ Âu Cơ thì chưa trọn vẹn chuyến hành hương về Đất Tổ – Cội nguồn dân tộc Việt Nam.

Xem thêm các bài viết về Du Lịch khác tạihttps://iconfb.net/du-lich-phuot

Bình luận

Bình luận